Posted in Հայոց լեզու

Համանուն և հարանուն բառեր

1.Գտնե՛լ համանուն բառերը և մեկնաբանե՛լ նրանց իմաստները։

1. Նա երկու օր ավելաշխատեց։ (նախատեսվածից շատ)
2. Անկյունում դրված էր մի մաշված ավել։ (մաքրելու գործիք)
3. Վարպետը կատարեց դետալների յուղում։ (աշխանտանքի ուղղում)
4. Խոհարարը բանջարեղենը տապակեց յուղում։ (ձեթ)
5. Զգեստ կարող դերձակը աշխատանքը կատարեց բարձր որակով։ (զգեստ գործող)
6. Մեր կուրսում շատ կարող  ուժեր կան։ (ունակ)
7. Քիմիական նյութերի ազդեցությամբ սկսվեց խմորում (քիմիական երևույթ)
8. Թխվածքի խմորում  չամիչներ կային։ (թխվածք կամ հաց են պատրաստում)
9. Ֆուտբոլիստը գեղեցիկ գոլ  խփեց։ (ֆուտբոլում միավոր)
10. Բաժակի մեջ գոլ ջուր կար։ (ջերմաստիճան)

2. Մեկնաբանե՛լ, թե ինչ իմաստներով կարող են ընկալվել
տրված բառակապակցություններն ու նախադասությունները:

1. բարձր հարկ — շենքում ավելի վերև գտնվող հարկ, մեծ գումար
2. ավել գնել — սկզբնական պլանավորածից շատ, մաքրելու գործիք
3. ոչխարի հոտ — ոչխարների խումբ, տհաճ հոտ
4. մետաքսի կտոր — գործվածք, թանկարժեք, նուրբ
5. Նա ջրում է։ — ջրի մեջ է, ջուր է լցնում
6. Նա գնում է։ — հեռանում է, առնում է
7. Խավարում է։ — մթնելում է, չի երևում

4. Արտագրե՛լ՝ փակագծերում տրված հարանուններից ընտրելով
նախադասությանը համապատասխանողը։

1. Գրախանութում վաճառվում է այդ բառարանի երկրորդ (հրատարակությունը,
հրատարակչությունը)։

2. Այդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը) լույս է ընծայել գրքի
վերջին հատորը։

3. Նա այդ գործում մեծ (երախտիք, երախտագիտություն) ունի։

4. Այդ առաջարկը վեճերի ու քննարկումների (տեղիք տվեց, տեղի տվեց)։

5. Ամենուրեք (փտում, փթթում) էին կանաչ այգիներն ու գեղեցիկ ծաղկանոցները։

6. Բակում խաղացող երեխան (հովարով, հովհարով) գլխարկ էր դրել։

7. Զարմացած երեխան (թոթովեց, թոթվեց) ուսերը։

8. Մարզիկները մրցույթին մասնակցելու (հրավերք, հրավեր) էին ստացել։

9. Ջրատար խողովակի (փականը, փականքը) նորոգեցին։

10. Վարպետը (պատրաստականությամբ, պատրաստակամությամբ) օգնեց մեզ։

5. Գտնե՛լ և դո՛ւրս գրել հարանուն բառերն ու բառաձևերը.
ո՞ր բառերն են (բառաձևերը) քերականական փոփոխության հետևանքով
հարանուն դարձել այլ բառի։

Տաք ճառագայթ է, մրսած փաթիլ
Մրսած փաթիլը դառնում է կաթիլ….
Եվ պիտի ելնի ծիլը հողից,
Եվ արտը կախվի լեռան կողից։
Եվ ծիլը պիտի դառնա ցողուն,
Ցողունը պիտի հասկահանի
Սվսվոցներով հասկանալի։
Եվ հասկը ուռած կոպերի տակ
Ամփոփի պիտի արևներ խակ….
Եզը գութանի գութն ու գրգիռն էր,
Ոգու կորովն ու արյան թրթիռն էր,
Ուղեծիր հանող նրա հրթիռն էր…
Ճակատագիրն էր։
Եզան կերածը դարման ու սեզ էր,
Ինքը բարության քայլող մի դեզ էր,
Համառ էր, բայց և խոնարհ ու հեզ էր….
Հայրենի հեռավոր ձորում
Քարերից երկինք է ծորում։

Հայրենի հեռավոր դռան
Ծաղկել են ծառերը նռան։
Թափառող թախիծն եմ հողիդ,
Հայրենի հեռավոր հովիտ։

Համո Սահյան

Leave a comment