Posted in Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Տրված բայերից ածանցավոր գոյականներ կազմի՜ր և ածանցներն ընդգծի՜ր։

Նկարել — նկարիչ, գրել — գրիչ, զարթնել — զարթուցիչ, թափել — թափոն, ուսուցանել — ուսուցում, քերել — քերիչ, վարել — վարիչ, հաճախել — հաճախում, բախել — բախում, հնչել — հնչողություն, վազել — վազք, հանել — հանք, շարժել — շարժիչ, մոտենալ — մոտեցում, կոշտանալ — կոշտություն։

Տրված գոյականակերտ ածանցներից յուրաքանչյուրով երկու գոյական կազմի՛ր և գրի՛ր, թե ո՛ր բառերից կազմեցիր:

Անք — տանջանք, բաղձանք,
ցի — գյուղացի, տեղացի
ածո — չափածո, հանածո,
ք — վարք, տարիք,
ուկ —  ծերուկ, արջուկ,
իք — բարիք, չարիք,
իչ, — ջեռուցիչ, երգիչ,
ուտ — ճահճուտ, թավուտ,
ան — դերասան, կայան,
իկ — մայրիկ քույրիկ,
պան — դռնապան, այգեպան,
ստան — Հայաստան, Ռուսաստան,,
ուհի — ուսուցչուհի, թագուհի,:

Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՜ր մեկ բառով։ Ո՞ր հոլովներով են դրվում այդ բառերը։

  • Կիրճի մեջ — կիրճում, հանրապետության մեջ — հանրապետությունում, ամպերի մեջ — ամպերում, գոմի մեջ — գոմում, օվկիանոսի մեջ — օվկիանոսում:

Այս բոլոր բառերը դրվում են ներգործական հոլովով։

  • Գագաթի վրա — գագաթին, հողի վրա — հողին, այգիների վրա — այգիներին, սեղանի վրա — սեղանին, աստիճանների վրա — աստիճաններին:

Այս բոլոր բառերը դրվում են տրական հոլովով։

Տրված բառերը հոլովիր․ գրիր՝ որ հոլովման են պատկանում։

տուն, վարդ, հայր, քույր, աշուն, շուն, օր, մայր։

ԳոյականՈւղղ․ հ․Սեռ․ հ․Տր․ հ․Հայց․ հ․Բաց․ հ․Գործ․ հՆեր․ հ․
Տունտունըտանտանըտունըտնիցտնովտան մեջ
Վարդվարդըվարդիվարդինվարդըվարդիցվարդովմարդր մեջ
Հայրհայրըհորհորըհորըհորիցհորովհոր մեջ
Քույրքույրըքրոջքրոջըքրոջըքրոջիցքրովքրոջ մեջ
Աշունաշունըաշնանաշնանըաշունըաշնանիցաշունովաշնան մեջ
Շունշունըշանշանըշունըշանիցշնովշան մեջ
Օրօրըօրվաօրվանօրըօրվանիցօրովօրվա մեջ
Մայրմայրըմորմորըմորըմորիցմորովմոր մեջ

Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:

Վստահել — վստահելի, համակրել — համակրելի, դյութել —դյութիչ, գրավել — գրավիչ, հուզել — հուզիչ, վախենալ — վախկոտ, ամաչել — ամաչկոտ, պարծենալ — պարծենկոտ:

Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր ածականներով  և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները։

Յոթ գյուխ ունեցոդ — յոթգլխանի, երկու երես ունեցող — երկերեսանի, եռանդով օժտված — եռանդուն, շատ բուրդ ունեցոդ — բրդոտ, գույն ունեցող — գունավոր, թևեր ունեցող — թևավոր, մեծ ուժ ունեցող —ուժեղ, տասը տարեկան — տասնամյա:

Ընդգծված բառերը և բառակապակցությունները փոխարինի՛ր դերանուններով:

Քամիները փչում էին տարբեր ուղղություններով: (Քամիներիցնրանցից ամենավատը հյուսիսայինն էր:( Հյուսիսային քամին) նա քշում-տանում էր մեծ քանակությամբ հող և, (հողըայն քշելով գետնի վրայով, մեծ ու բարձր թմբեր էր առաջացնում: Արևելքից, արևմուտքից և հարավից փչող քամիները մեծ ու բարձր թմբեր չէին առաջացնում: (Արևելքից, արևմուտքից և հարավից  փչող քամիները ) նրանք փոշին շատ վեր էին բարձրացնում և (փոշինայն քշում դեպի Ժայռոտ լեռեերը: Երկու տարի հետո (հյուսիսային, հարավային, արևելյան և արևմտյան քամիներընրանք նշածս վայրը անապատի վերածեցին: (Քամիներննրանք առաջին տարում ոչնչացրին երկու միլիոն հեկտար մշակված հողեր` չհաշված այգիները, (այգիներըդրանք ոչնչացան կա՛մ ամբողջովին փոշով ծածկվելու, կա՛մ արմատների մերկանալու հետևանքով:

Տրված հատվածից դուրս գրիր բոլոր բայերը՝ նշելով, դիմավոր են, թե անդեմ։

Գյուղը երեք թաղ ունի՝ Հյումբաթի ձոր, Միջին մահլա և Գյունեյ թաղ։ Երեք թաղն էլ ձորերի մեջ են, տները՝ գետնափոր, փողոցները՝ քարայծի ճանապարհ։ Հնուց բերդ է եղել Հյումբաթի ձորում, ապահով թաքստոցներ, որոնց հետքերն այժմ էլ մնում են, որպես նեղլիկ անցքեր սեպաձև ժայռերի լանջին։
Սրածայր ժայռեր են կողք կողքի շարված, փոքր ու մեծ, մեկը ծուռ, կողքին թեքված, փուլ եկող դեզի նման, մյուսն ուղղաձիգ, որպես բարակ բարդի։ Ձյունն ու անձրևը դարերի ընթացքում քերծել են ժայռերի կողերը, լվացել և դարձրել ողորկ, հազար ու մի ձև տվել, կերտել ու քանդակել տարբեր պատկերներ։ Թվում է թե մեկը հսկա թռչուն է՝ թառած քարի գլխին, մյուսը՝ գորշավուն գորտ, երրորդը՝ կնոջ կիսանդրի։

ԴիմավորԱնդեմ
ունիլվացել
եղել էդարձրել
մնում ենտվել
շարված ենկերտել
քերծոլ ենքանդակել
թվում է

Leave a comment