Posted in Հասարակագիտություն

Առասպելներ մարդու առաջացման մասին

Զարմանալի է, բայց, տարբեր ազգերի լեգենդները շատ համընկնումներ ունեն: Սկզբնապես բոլոր հնագույն ժողովուրդները հավատում էին միակ Աստծուն՝ ամբողջ Տիեզերքի ստեղծողին և այն ամենի, ինչ կա: Շատ հին առասպելներին բնորոշ է, որ ի սկզբանե ամեն ինչ ունեցել է մարդանման տեսք՝ բոլոր արարածները, կենդանիները, առարկաները, բնական երևույթները: Հետևաբար, մարդու հայտնվելու մեջ հաճախ են հանդիպում ոչ միայն նրա ստեղծման մասին լեգենդները, այլ նաև նրա մեկուսացումը այլ մարդանման արարածներից, որոնք աստիճանաբար կորցնում են իրենց մարդկային տեսքը և այդ տեսքը պահպանվում է միայն մարդկանց մեջ (տոտեմիստական ​​առասպելներ):

Հին չինացիների առասպելները: II դարում Քրիստոսից առաջ գրվել է չինական լեգենդ, որը ասում էր, որ հին ժամանակներում միայն մռայլ քաոս էր տիրում: Տիեզերքն ի սկզբանե իրենից ներկայացնում էր հավի ձվի պարունակության նման մի բան: Այդ ժամանակ այդ ձվի ներսում ծնվեց Պան-Գուն: 18 հազար տարի անց լուսավոր սկզբից (յան) ծագեց երկինքը, իսկ պղտորված ու ծանրից (ին)՝ երկիրը: Նրանք աշխարհում հաստատեցին ութ հիմնական ուղղություններ, և դրանից հետո յանը սկսեց վերահսկել երկինքը, իսկ ինը՝ երկիրը: Երբ Պան-Գուն մահացավ, նրա մարմնի մասերից առաջացավ աշխարհը: Նրա շունչը դառձավ քամի և ամպեր, նրա ձայնը՝ որոտ: Նրա ձախ աչքը արևն էր, իսկ աջը՝ լուսինը: Պան-Գուի չորս վերջույթները դառձան չորս կարդինալ ուղղությունները, իսկ նրա մարմնի հինգ մասերը դառձան հինգ սուրբ լեռները: Նրա արյունը վերածվեց գետերի, իսկ երակները՝ ճանապարհների: Նրա մարմինը հող դառձավ դաշտերում, գխի վրայի մազերն ու բեղերը՝ համաստեղություններ, իսկ մարմնի մազերը՝ խոտ ու ծառեր: Նրա ատամներն ու ոսկորները վերածվել էին ոսկու և քարերի, ոսկրածուծը՝ մարգարիտների և նրբերանգների, նրա քրտինքը դարձավ անձրև և ցող, իսկ նրա մարմնի վրա ապրող մակաբույծները վերածվեցինմարդկանց:

Հին հնդիկների առասպելները: Աշխարհի նախահայրն էր Բրահման: Իսկ մարդիկ հայտնվել են նախնադարյան մարդու՝ Պուրուշայի մարմնից, որին աստվածները զոհաբերեցին աշխարհի սկզբում: Այդ զոհից ծնվեցին օրհներգերն ու մեղեդիները, ձիերը, ցուլերը, այծերն ու ոչխարները: Նրա բերանից ծագեցին քահանաները, նրա ձեռքերը դառձան մարտիկներ, նրա ազդրերից՝ ֆերմերներ, իսկ ոտքերից՝ ավելի ցածրներ ածխատանք ունեցողները: Պուրուշայի խելքից առաջացավ ամիսը, աչքից՝ արևը, նրա բերանից ծնվեց կրակը, և շունչից` քամին: Օդը առաջացավ նրա պորտից, երկինքը՝ նրա գլխից, իսկ նրա ականջներից ստեղծվեցին աշխարհի կողմերը: Այսպիսով, մեծ զոհաբերությունից՝ անմահ աստվածները ստեղծեցին աշխարհը: Այլ աստվածներ ծնվեցին նաև Բրահմայի սերունդներից, և նրանց թիվը դարձավ երեսուն երեք հազար երեսուն երեք հարյուր երեսուն երեք:
Հնդիկների համոզմունքների համաձայն, Տիեզերքը բաժանված է 14 մասերի, իսկ Երկիրը վերևից յոթերորդն էր: Արևի հետ միասին հայտնվեց արևի սկավառակի տերը `աստված Վիշնուն, որը կարող էր տարբեր կերպարանքներ ընդունել ՝ սկսած ձկներից և կրիաներից և վերջացրած մարդկային կերպարանքով: Գայլի կերպարանքով Վիշնուն ընկավ անդունդը և իր ժանիքներով բարձրացրեց ամբողջ երկիրը այդ անդունդից: Շուտով երկիրը բնակեցված էր կենդանիներով և թռչուններով:

Հին սլավոնական դիցաբանության մեջ մարդիկ ծնվում էին աստվածներից և իրենց Աստվածներին համարում էին ընտանիք և հարազատներ:

Հարկ է նշել, որ հնագույն ժողովուրդների լեգենդները զգալի փոփոխություններ են կրել նվաճողական պատերազմի ընթացքում (հատկապես Ամերիկյան մայրցամաքը): Բայց տարբեր ժողովուրդների դիցաբանության մեջ պահպանվել է տեղական սովորույթների զարմանալի սխեման:

Մարդու ստեղծում:
Շատ հին հավատալիքներում մարդիկ ստեղծվել են արհեստականորեն։ Մարդը ստեղծվել էր Աստծո կամ աստվածացված էակների կողմից: Այսպիսով, շումերների առասպելներում մարդկությունը ծագում է այլմոլորակայիններից: Թերևս այստեղ են պատկանում նաև հնդկական առասպելները լուսնային նախնիների մասին լեգենդի մեջ. «Մեծ տիրակալները հրաման են տվել Լուսնի տիրակալներին ստեղծել մարդկանց»:
Ինչո՞ւ ստեղծվեցին մարդիկ: Տոտեմիկ լեգենդներում այս հարցը չի քննարկվում: Հիմնական բանը դա ստեղծել լավ, ճիշտ մարդ: Շումերական և բաբելոնյան բոլոր առասպելները համընկնում են մի բանի վրա. Մարդը ծառայում է աստվածություններին, կատարում է տաճարային ծեսեր և կերակրում աստվածներին: Նաև եգիպտական ​​դիցաբանության մեջ աստվածները ստեղծեցին աշխարհը հենց մարդկանց համար՝ նրանցից պահանջելով ի պատասխան միայն երկրպագության, տաճարների կառուցում և կանոնավոր զոհաբերություններ: Հրեական դիցաբանության մեջ մարդը ստեղծվել է հողը զարգացնելու, հող մշակելու համար:

Ինչպես ստեղծվեց մարդը: Սկանդինավյան, Հյուսիսային և գերմանական դիցաբանության մեջ, հնագույն կրոնը հայտնի էր որպես օդինիզմ (Օդինի պատվին), ինչպես նաև ասատրա (իսլանդերեն տերմին, որը նշանակում է «հավատալ (տրա) աստվածներին (աս)») կամ պարզապես որպես թրոթ (անգլերեն՝ troth – հավատք կամ հավատարմություն): Համարվում էր, որ աշխարհի կառուցվածքը չի կարող արտացոլվել երկչափ կամ նույնիսկ եռաչափ մոդելով: Այն բաղկացած է ինը աշխարհից կամ ոլորտներից։ Առաջին տղամարդն ու կինը ստեղծվել են ծառերից։ Նրանց ստեղծել էին գիտակցության աստվածների եռյակը (Օդին, Հենիր և Լոդուր): Տղամարդը ստեղծվել էր հացենիից, իսկ կինը ՝ թեղիից: Առաջին մարդիկ չէին շնչում, նրանք չունեին ոգի, չէին շիկնում, չունեին ջերմություն կամ նույնիսկ ձայն: Բայց հետո Օդինը նրանց շունչ տվեց, Հենիրը ոգի, իսկ Լոդուրը ջերմություն և շիկնելու հատկություն: Եվ այսպես հայտնվեցին առաջին մարդիկ և նրանվ անուններն էին տղամարդունը՝ Ասկ, իսկ կնոջինը՝ Էմբլա:

Ավստրալիայի առասպելները: Սկզբում Երկիրը ծածկված էր ծովով, իսկ չոր նախնադարյան օվկիանոսների ներքևում և ալիքներից դուրս պրծած ժայռերի լանջերին, արդեն իսկ կային … անօգնական արարածների՝ սոսնձված մատներով և ատամներով, փակ ականջներով և աչքերով: Մարդկային նմանատիպ այլ «դեքերը» ապրում էին ջրի մեջ և նման էին հում միսի անձև գնդակների, որոնցում միայն կռահվում էին մարդու մարմնի մասերի կուտակումները: Ճանճ ուտող թռչյունը միմյանցից առանձնացրեց մարդկային սաղմերը, նրանց աչքերը, ականջները, բերանը, քիթը, մատները: Նա սովորացրեց, թե ինչպես կարելի է կրակ ստանալ շփման միջոցով, ինչպես ուտելիք պատրաստել, նրանց տվեց նիզակ և նետ, բումերանգ, յուրաքանչյուրին ապահովեց անհատական ​​չուրին-գուով ( հոգու պահապան): Ավստրալիայի տարբեր ցեղեր կենգուրուներին, ջայլամային էմուներին, վայրի շներին, մողեսներին, ագռավներին չղջիկներին համարում էին որպես իրենց նախնիներ: Ժամանակին ապրում էր երկու եղբայր՝ երկու երկվորյակ ՝ Բունջիլը և Պալյան: Բունջիլը կարող էր վերածվել բազեի, իսկ Պալյանին ՝ ագռավի: Նրանվիվ մեկը փայտե թրով երկրի վրա սարեր ու գետեր ստեղծեց, իսկ մյուսը ՝ աղի ջուր և նրա մեջ ապրող ձկներին: Մի անգամ Բունջիլը երկու կտոր կեղև վերցրեց, նրանց վրա կավ դրեց և սկսեց դանակով հունցել՝ պատրաստելով ոտքեր, մարմին, ձեռքեր և գլուխ այսպես ստեղծելով մարդ: Նա պատրաստեց երկրորդը: Նա գոհ էր իր աշխատանքից և ուրախությունից ինչ-որ պար պարեց: Դրանից հետո մարդիկ սկսեցին ուրախությունից պարել այդ պարը: Նա մանրաթելեր կապեց նրանց գլխին իբրև մազեր առաջինին ՝ գանգուր, երկրորդին ՝ ուղիղ: Այդ ժամանակվանից ի վեր, որոշ սերունդների տղամարդիկ ունեն գանգուր մազեր, իսկ մյուսները ՝ ուղիղ մազեր:

Աղբյուրը՝ այստեղ։

Leave a comment